|
Alive by Brick Institute #32: Havacılığın ilk MCP'si Nasıl Oldu?
Adımız değişti, biz aynıyız. Bir de kontrol listesi kimin elinde, Alive AI İstanbul ve kısa haberler.
͏ ͏ ͏ ͏ ͏ ͏ ͏ ͏ ͏ ͏ ͏ ͏ ͏ ͏ ͏ ͏
|
|
✉️ |
|
SAYI #32 30 Eylül 2026
|
|
| |
|
|
|
YENİ AD, AYNI EKİP
Bültenin adı değişti, geyik dozajı yerinde
Yeni bülten konseptinde bir şey fark ettik: bu içeriği bir insanın yazdığını anlatabileceğimiz bir alan kalmamıştı. Editörümüzün ayrılmasıyla geyik dozajında bir değişikliğe gitmedik. Sadece "bülteniniz çok uzun" diyenleri dinledik ve arada ufak bir isim değişikliği yaptık. Editör değişikliğini fırsat bilip tasarımı ve ismi yeniledik, yoksa biz hala aynı biziz.
Sadece marka konumlandırmamızda (bak laflara) şu ayrım net olsun istedik: eğitim tarafı Brick, konferans ve medya tarafı Alive. Bültenin adı da bu yüzden Alive by Brick Institute oldu. (Koy koy karışık koy.)
|
|
Göndermelerimiz vs. derken biz buradayız, hala aynıyız :)
|
Sen bu bülteni okurken ekibimiz Bakü'de Alive'ın son hazırlıklarını tamamlıyor olacak. Bu arada Aralık'ta İstanbul'da AI odaklı bir Alive'ımız daha var ve birazdan okuyacağın ilk yazının konuğu da orada sahnede olacak. Yani yavaş yavaş ısınıyoruz.
Aralık'a kadar arayı açmayalım diyorsan seni eğitimlerimize ve roundtable etkinliklerimize bekliyoruz.
Bir sonraki bültene kadar sağlıcakla kal!
|
|
|
|
|
YAZI 01 · LİDERLİK
“Bunu AI ile yapamaz mıydınız?” THY'nin 4 kişilik keşif botu, dev bir gemiye nasıl yön veriyor?
Eran Filiba · Brick Institute Kurucusu · 12 dk
Ekrem Kenter, Turkish Technology Digital Lab'ı dev bir geminin önünde giden küçük bir keşif botuna benzetiyor. 4 kişilik çekirdek ekip havacılığın ilk kurumsal MCP'sini kurdu, TK Asistan'ı da yaklaşık iki ayda ürüne çevirdi.
Bizim en çok aklımızda kalan kısım ölçüm oldu. Yönetim "yüzde kaç hızlandık" diye soruyor, elde rakam yok; kararı ekiplerden gelen "biz de buna geçmek istiyoruz" mesajları veriyor. Asıl ders de organizasyon tasarımında: izin yerine sponsor aramak ve işi sahiplenmeden devredip çıkmak.
|
|
|
| ALIVE AI |
3-4 ARALIK 2026 · İSTANBUL |
Bakü'den sonra sıradaki durak: Alive AI İstanbul
İki gün, üç sahne ve 30'dan fazla konuşmacı. AI'ı fikirden gerçek etkiye taşıyan ekipleri sahada dinlemek istiyorsan yerin burası.
|
|
|
|
YAZI 02 · GÖRÜŞ
Kontrol listesi kimin elinde?
Alive Brick Ekibi · 5 dk
Netflix'e 15 Eylül'de gelen The AI Doc: Or How I Became an Apocaloptimist'in ortalarında yönetmen Daniel Roher, eşi Caroline'a bir itirafta bulunuyor. Aylardır kıyamet senaryoları dinlemekten yorulmuş, artık iyimserlerin tarafına geçmek istiyor.
Caroline'ın cevabı filmin belki de en akılda kalan anı: Beyin ameliyatı olacaksan bunun çok tehlikeli olduğunu bilirsin. Doğru yapılırsa tümör alınır ve hayatının geri kalanını yaşarsın. Yine de her önlemi alırsın, çünkü bunun şakası yok.
Bu benzetme bizim için önemli. Filmin geri kalanında duyduğumuz benzetmelerden bambaşka bir yere bakıyor.
|
|
|
| ROUNDTABLE |
21 EKİM 2026 · HAN SPACES, BEŞİKTAŞ · ÜCRETSİZ |
Agentic AI Roundtable #2: The Next Era of Commerce
Web sitelerini AI ajanlarına hazırlamaktan agentic commerce'e geçişe kadar, ticaretin yeni dönemini inveon.ai ve Userspots ekipleriyle aynı masada konuşuyoruz. Katılım ücretsiz, kontenjan sınırlı ve başvurular onayla ilerliyor.
|
|
Bu iki hafta sitede öne çıkanlar
|
|
KARİYER
Zapier'in tablosu, Duolingo'nun geri adımı ve Anthropic'in verisi aynı yere çıkıyor: kullanımı saymak yetmiyor, işe bakmak gerek.
|
|
|
TASARIM
Dört araç aynı butonu çizdi; on iki ekip ise araç seçmek yerine tasarım sistemini ajanın okuyabileceği hale getirdi.
|
|
|
AI AJANLARI
Muse iki haftada App Store'da bir numara oldu; asıl kavga ödeme adımında: Amazon kapıyı kapattı, Shopify ise açtı.
|
|
|
|
Tüm gündemi Alive Media’da gör →
|
| |
| |
İki haftanın kayda değer kısa haberleri
|
|
AI
Kodlama çözülmedi, yazma kısmı ucuzladı: Alex Ewerlöf'e göre yazılımın asıl maliyeti bakımda, güvenlikte ve ölçeklenmede duruyor; LLM üretimi hızlandırdı ama stochastic bir sistem production'da hesap veremiyor. Bizim de sürekli söylediğimiz şey bu: prototip hızlı çıkar, ürün sorumluluk ister. Oku
AI matematik üretirse onu kim anlayacak?: Amit Sahai, Terry Tao'nun blogundaki konuk yazısında AI'ın ürettiği yeni matematiği kavrayacak bir insan ağı öneriyor ve buna "deployable intellectual reserve" diyor. Ürün tarafına birebir çevrilebilir: ajanın çıktısını onaylayan kişi o çıktıyı gerçekten anlıyor mu? Oku
AI ile AI konuşuyor, fatura sana geliyor: Ella Berylo'nun örneğinde saniyeler içinde üretilen bir pazarlama işi 3 saat revizyonda geçiyor, çünkü yeni versiyon bedavaya yakın olunca doğal bir fren kalmıyor. Önerisi somut: bir stopping rule yaz ve maliyeti insan review süresiyle birlikte hesapla. Oku
AI'ın IKEA sınavı: hatayı bulabiliyor mu?: Epoch AI, yarım kurulmuş IKEA mobilyalarının fotoğrafındaki hatayı modellere buldurdu; en iyi skor on ayda yüzde 28'den yüzde 80'e çıktı. Ölçülen şey görsel ve mekansal muhakeme, yani ekipman tamiri gibi işlerin tam merkezi. Oku
|
|
Epoch AI verisi: 21 modelin on aylık seyri ve frontier çizgisi.
|
Açık kaynak modeller dört ay geride: Mozilla'nın State of Open Source AI raporuna göre açık modeller kapalı frontier'ın yaklaşık dört ay gerisinde, göreve özel işlerde ise fazlasıyla rekabetçi. Sorulacak soru şu: bu iş dört aylık farkı hissediyor mu? Oku
|
|
Mozilla raporunun ana bulgusu: açık modeller frontier'ın yaklaşık dört ay gerisinde.
|
|
|
ÜRÜN YÖNETİMİ
Metrik yazmadan önce hatayı bul: Lenny's Newsletter'daki eval rehberi üç adım öneriyor: trace topla, yaklaşık 100 tanesini elle oku, çıkan hataları failure mode'lara kümele. Shopify bu yolla maliyette yüzde 68, Cursor yüzde 41 düşüş görmüş. Oku
Roadmap'i kimse öldürmedi: Jay Stansell'e göre sorun, tek bir belgeden hem tarih sözü hem çözüm reçetesi hem de her paydaşı memnun etmesini beklememiz. Önerisi ayrıştırmak: yön gösteren roadmap ile delivery taahhüdü ayrı dursun, sahipleri de ayrı olsun. Oku
Ürünün çürümeye dirençli mi?: Enshittification Resistant Software, geliştiricilerin uygulamalarını evet/hayır akışından geçirip rozet aldığı bir self-certification girişimi; terimin sahibi Cory Doctorow da destekliyor. Asıl değeri sorularda, ürününe dışarıdan bakmanın en hızlı yolu. Oku
|
|
Sertifikasyon akışı: sorular ve 1, 2, 3 yıldız seviyeleri.
|
|
|
TASARIM
100 UX yöntemi değere göre sıralandı: Jakob Nielsen yöntemleri tek bir formülle puanladı (Kapsam + Yükseklik + İkna eksi 2 x Maliyet); ilk sırada AI prototyping var, son sıralarda design system work ve design QA. Neyi yapacağına karar vermek iyi yapmaktan daha değerli çıkıyor, çoğu ekip zamanı tam tersi dağıtıyor. Oku
|
|
Nielsen'in formülüne göre en değerli beş ve en değersiz iki UX yöntemi.
|
Ekranı büyütmek yerine azaltan kokpit: GM, 2027 Silverado ve Sierra'da 60 inçlik ekranı üç alana yaydı, ses ve sıcaklığı fiziksel düğmeye geri verdi, orta ekranı navigasyon ve müziğe indirdi. Sektör app grid'e giderken tersine gitmek cesur bir karar. Oku
|
|
Yeni kokpit: ses ve sıcaklık fiziksel düğmelere döndü, ekran üç alana bölündü.
|
Karbon ayak izini tasarımla düşürmek: Avustralyalı ajans MEK, sitesinin ölçülen sayfaların yüzde 76,5'inden kötü olduğunu görünce slider'ı kaldırdı, HTML'i temizledi, dark mode'a ve Zalando Sans'a geçti. Şimdi sayfaların yüzde 74'ünden daha temiz. Oku
|
|
Önce ve sonra: MEK sitesinin test edilen sayfalar arasındaki karbon sıralaması.
|
Kartların kendisi kontrol olunca: Rauno Freiberg, dar bir sidebar'da kartları ok tuşu koymadan gezdirmenin yolunu anlatıyor: hover'da alttaki kart azıcık görünüyor, tıklayınca ilerliyor, görünmez padding isabet alanını büyütüyor. Yer darken etiket yerine motion ile anlatmak en zarif yol. Oku
|
|
Rauno'nun notundaki ekran: üst üste binen kartlar ve "Dismiss all" tooltip'i.
|
|
| |
|
Bu sayıda bizden bu kadar. Bakü'den dönünce sahnede duyduklarımızı bir sonraki sayıda anlatacağız: oku, paylaş, canlı kal.
ALIVE BY BRICK INSTITUTE EKİBİ
|
 |
|
✉️ |
Bu e-postayı Alive by Brick Institute bültenine (eski adıyla brick by brick) abone olduğun için alıyorsun.
| BİR |
|
YAYINI |
LinkedIn
·
Instagram
·
YouTube
·
X
Sultan Selim Mh. Hümeyra Sk. No:07 Nef 09 Plaza B Blok K:13 D:244 Kağıthane / İstanbul, Türkiye 34415
Abonelikten çık
·
Tercihler
|
|
|
|
|